خلاصه متن توافقنامه پاریس


در تاریخ 12 دسامبر  2015 در پاریس، قراردادی تاریخی برای مقابله با تغییرات اقلیمی و باز شدن گره ها برای اقدامات علیه تغییر اقلیم و همچنین سرمایه گذاری در جهت اقتصادی کم کربن، مقاوم، انعطاف پذیر و پایدار توسط 195  کشور مورد توافق قرار گرفت. توافقنامه پاریس برای اولین بار باعث گردید که تمامی کشورها برای انجام کاری مشترک حاضر و برای ارتقاء وضعیت خود به یک توافق برسند. هدف اصلی این توافق جهانی جلوگیری از افزایش دمای کره زمین و ایجاد تلاش برای محدود کردن دما نسبت به سطح آن قبل از صنعتی شدن است. علاوه بر این، این توافقنامه برای تقویت توانایی مقابله و سازگاری با پیامدهای تغییرات اقلیمی نیز هدفگذاری شده است
بر اساس این توافق، افزایش گرمایش زمیـن باید زیر دو درجه سانتی گراد باقی بماند. به این ترتیب تمامی کشورها باید متعهد شوند تولید گازهای کربنی خود را کاهش دهند. هدف این است که دمای زمین تا پایان این قرن در سطح 1.5 درجه‌ی سانتی‌گراد حفظ شود. در صورت عدم تلاش برای اعمال این محدودیت‌ها، افزایش گرمایش زمین ممکن است به سه درجه‌ی سانتی‌گراد نیز برسد که این امر مخاطرات بسیاری را برای ساکنان کره‌ی زمین به همراه خواهد داشت.
کشورهای امضاکننده‌ی این توافقنامه متعهد می‌شوند که در کوتاه‌ترین زمان ممکن، به هدف کاهش جهانی گازهای‌گلخانه‌ای دست یابند، گرچه این متن زمان مشخصی را تعیین نکرده است اما کشورها باید باید بر اساس دستاوردهای علمی، بتوانـند با ایجاد تعادل میان منابع انسانی تولیدکننده گازهای گلخانه‌ای، تولید آنها را تا نیمه‌ی دوم قرن جاری، کاهش دهند.این امر به معنای قطع کامل تولید گازهای گلخانه‌ای نیست، بلکه به آن معناست که کشورها باید آنقدر روند تولید گازهای گلخانه‌ای را کاهش دهند تا به وسیله‌ی روندهای طبیعی متعادل شده و یا تکنولو‌ژی به گونه‌ای پیشرفت کند که امکان زدودن آنها از هوا ایجاد شود.
به منظور ضمانت اجرایی، همه‌ی کشورها متعهد می‌شوند هر پنج سال یک‌بار، یک تعهدنامه‌ی جدید ملی برای کاهش گازهای گلخانه‌ای تنظیم کنند. هر یک از این تعهدنامه‌ها باید پیشرفت حاصل شده را نشان دهد، این روند به دقت از سوی ناظران بررسی خواهد شد تا هدف ثابت نگه داشتن میانگین دمای زمین تحقق یافته و کمتر از دو درجه‌ی ساتی‌گراد باقی بماند.
بخش دیگری از توافق به آمادگی کشورها برای رویارویی با تغییراتی اقلیمی اشاره می‌کند به این ترتیب آنها باید برنامه‌ریزی‌های مدونی برای این امر داشته باشند.در این توافق  قسمتی با عنوان  تخریب و آسیب در نظر گرفته شده‌است که برای موقعیت‌های خاص از راهکارهایی همچون بیمه برای مقابله با مخاطرات پیش آمده نام می‌برد به عبارت دیگر کشورهای پیشرفته برای جبران خسارت‌های احتمالی ناشی از اجرای برنامه‌ی مقابله با تغییرات آب و هوایی، می‌توانند از راهکارهایی بیمه‌ای بهره ببرند.
بخش مهمی از این توافق به چگونگی پرداخت هزینه‌های مورد نیاز برای تحقق اهداف پیش رو، اختصاص یافته است. بر اساس مفاد این متن، کشورهای پیشرفته، منابع مالی مورد نیاز برای کمک به کشورهای در حال توسعه را باید فراهم کنند، چه در زمینه‌ی کاهش گازهای گلخـانه‌ای  و چه در زمینه‌ی انطباق با تغییرات احتمالی؛ به عبارت دیگر آنها را برای دستیابی به یک سیستم تولید انرژی پاک یاری دهند. بند دیگر این توافق کشورهای ثروتمند را ملزم می‌کند از سال 2020 به کشورهای فقیر مبلغ 100 میلیارد دلار را به طور سالیانه پرداخت کنند.

به نظر می‌رسد این توافق‌نامه به منافع تمام کشورهای عضو توجه کرده است، از سوی دیگر این سند همه‌ی کشورها را ملزم به رعایت مفاد آن می‌کند. این به این معنی است که همه‌ی کشورها باید تلاش خود را برای کاهش گازهای گلخانه‌ای به ویژه محدود کردن تاثیرات انسان در تولید آن به کار برند.یکی دیگر از نکات مهم این توافق که به نوعی ضمانتی برای تحقق اهداف مورد نظر است، توافق بر سر قیمت‌گذاری بر روی سوخت‌های فسیلی است، استراتژی قیمت‌گذاری این سوخت‌ها به گونه‌ای خواهد بود که کشورها را به استفاده از سوخت‌های پاک تشویق کند.

عناصر اساسی توافقنامه

  • کاهش انتشار، کاهش انتشارات بطور سریع که برطبق اهداف رسیدن به دمای مورد نظر باشد
  • یک سیستم شفاف و مبتنی با بازار جهانی ، بررسی برای اقدامات اقلیمی
  • سازگاری، تقویت توانایی برای بهبود اثرات ناشی از تغییرات اقلیم
  • پشتیبانی، از جمله برای تأمین منابع مالی برای کشورها جهت ایجاد آینده ای تمیز و قابل انعطاف

جزئیات بیشتر در مورد توافقنامه پاریس

  • تمامی کشورها گزارشهای سازگاری ارائه خواهند کرد که در آنها ممکن است جزئیات اولویتهای سازگاری، برنامه ها و نیازهای پشتیبانی آورده شود. کشورهای در حال توسعه حمایتهای بیشتری را برای اقدامات سازگاری ارائه خواهند کرد که کفایت این حمایتها مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.
  • مکانیسم بین المللی ورشو در خصوص خسارات و ضررها بطور چشمگیری تقویت خواهند شد.

  • این توافقنامه شامل یک چارچوب بسیار شفاف برای هم اقدامات و هم حمایتها دارد. این چارچوب وضوح کاهش انتشار و اقدامات سازگاری کشورها را و همچنین شروط حمایتها را تهیه خواهد کرد. در عین حال شرایط برای کشورهای کمتر توسعه یافته و جزایرکوچک نیز مشخص می شود.

  • توافقنامه شامل یک بازنگری جهانی است که از 2023 شروع خواهد شد تا پیشرفت کاری جمعی در جهت اهداف این توافقنامه مورد ارزیابی قرار گیرد. و این بازنگری هر 5 سال یکبار انجام میشود.

  • این توافقنامه شامل یک مکانیسم تطبیق خواهد بود که توسط کمیته ای متشکل از کارشناسان بر آن نظارت میکنند و آنرا بصورت یک مسیر غیرمجازاتی بکار خواهند برد



دریافت متن کامل توافق‌نامه